retadreso  :  gazeto @ internacia-gazeto.com

La mondo per Esperanto

_______________________________________________________________________________________________________

 

Foto

Prago - Cxehxio Prago, cxefurbo de Cxehxa respubliko

 
„Praga caput regni“ oni diras latine, tio signifas „Prago, la kapo de regno“, sed gxi ne estas nur la kapo, sed gxi estas ankaux la koro de Cxehxa respubliko. Gxi posedas ankaux bonsxancan situon en koro de Euxropo, sur la rivero Vultavo /Vltava cxehxlingve/, la arterio de la lando.
La urbo estas situata sur ambaux bordoj de rivero Vultavo.

Prago estas administra centro de cxehxa registaro, parlamento, senato kaj prezidento de respubliko. La urbo ampleksas pli ol 490 km kvadrataj kaj havas 1 200 000 logxantoj.

La plej vizitindaj historiaj lokoj en Prago estas: Malnova Urbo, Nova Urbo,La Malgranda kvartalo, Kvartalo Hradčany kaj Vyšehrad. 

  Indekso

 

  Foto

Titolo

 Indekso

Komento

 

Titolo

 Indekso

Komento

 

Titolo

 Indekso

Komento

 

Titolo

Indekso

Komento

 

Titolo

Indekso

Komento

 

 

Titolo

Indekso

Komento

 

Titolo

Indekso

Komento

 

Sinagogo

Indekso

Komento

 

Nova Mondo

Indekso

Komento

 

kristnaska arbo el Malnovurba placo

Indekso

Komento

 

Hradčany

Indekso


Tiu cxi loko de urbo estis fondigxita cxirkaux 1320 j. kiel malgranda feuda urbeto. Gxi konservis sian mezepokan planon kaj antikvecan karakteron de la konstruajxoj, same kiel urba parto Malgranda Kvartalo. Gxi estis kvartalo precipe nobelara, escepte de la parto „Nový svět“ (Nova mondo), kie logxadis la malricxularo de Prago.

La centro de Hradčany estas placo (Hradčanské náměstí), cxirauxita plejparte per palacoj de iama nobelaro. Origine la Kastelo estis apartigita disde la placo de fosajxo, muroj kaj pordego, kiel memstara komplekso kun propra fortikajxo.

La mitoj estas vera metodo por pripensi la historion. Ankaux nia cxefurbo estas ligita kun multe da legendoj kaj mitoj.  Nun bonvolu konatigxi kun mito, citajxo de cxehxa verkisto Alois Jirásek, tradukita de cxehxa esperantisto Alois Vondrušek.

 

Golemo

Indekso


Servisto de Jehuda Löw. La potenca rabeno mem kreis ĝin el argilo; poste li vivigis ĝin tiel, ke li enmetis en ĝian buŝon "ŝemon*."

Golemo laboris por du. Li servis, akvon portadis, fendis lignon, balais kaj entute plenumadis ĉiujn krudajn laborojn. Kaj ĝi ne manĝis, nek trinkis kaj bezonis nek ripozon nek respiron. Sed ĉiam, kiam komenciĝis la hebrea sabato, vendrede antaŭvespere, kiam ĉia laboro devis ĉesi, la rabeno prenis "ŝemon" el ĝia buŝo; la goleme subite rigidiĝis, ne moviĝis kaj staris kiel figuro en angula, morta argilo, kiu post sabato tuj viviĝis, kiam la rabeno metis en la buŝon la sorĉan "ŝemon."

Sed foje Löw ben Bezalel, preparante sin por konsekri en la malnova-nova sinagogo la hebrean sabaton, forgesis la golemon kaj ne eligis el ĝia buŝo la "ŝemon." Sed apenaŭ la rabeno eniris en la sinagogon, ke apenaŭ li komencis psalmon, jam alkuris homoj el lia domo kaj el la najbareco, ĉiuj konsternitaj, kaj kun teruro, abrupte, ĉiuj samtempe anoncis, kriis, kio okazas, kio okazis, ke la golemo hejme furiozas, ke neniu darfas al ĝi, ĉiun 1i mortigus.

La rabeno momenton hezitis; komenciĝis sabato, la psalmo jam komenciĝis. Ĉia labaro, ĉia minimuma penado ekde tiu tempo estas peko. Sed la psalmon, per kiu la sabata tago estas konsekrata, li ne findiris, ankoraŭ ne komenciĝis la ĝusta momento de sabato. - Li ekatakis kaj hastis en sian domon. Ankoraŭ li ne alvenis kaj jam li aŭdis obtuzan bruon, bruegajn frapojn. Kiam li eniris, la ceteraj pro timo ege postrestis, li vidis abdomenon de dezertigo: frakasitan vazaron, disbatatajn, renversitajn tablojn, seĝojn, kestojn kaj benkojn, disĵetitajn librojn. Tie la golemo finis la pereigan laboron. En tiu momento ĝi "laboris" sur korteto, kie jam kuŝis kokinoj, kokidoj, kato kaj hundo, ĉio buĉita, kaj kie ĝuste ĝi tiregis el la tero grandtrunkan tilion. Ĝi estis tute ruĝa, kaj la nigraj bukloj flirtis ĉirkaŭ ĝiaj frunto kaj vangoj, kiam ĝi estis elradikiganta arbon, kvazaŭ ian palison en barilo.

La rabeno iris rekte al ĝi; li fiksrigardis ĝin kaj la manojn li havis aletenditajn. La golemo ekskuis, ekokulegis, kiam la majstro ĝin ektuŝis, kaj rigardis konsternite en liajn okulojn, kvazaŭ alforĝita per lia potenca rigardo. Kaj tiam la rabeno etendis la manon inter ĝiajn dentojn kaj per unu tuŝo eltiris el ĝia buŝo la sorĉan "ŝemon."

Kvazaŭ oni subhakus la golemon. Subite ĝi falis teren kaj kuŝis senmove, jam nur kiel argila figuro, morta materio. Ĉiuj judoj ĉirkaŭe, maljunaj kaj junaj, ĝoje ekkriis kaj nun plenaj de kuraĝo aliris al la falinta golemo kaj mokis ĝin kaj insultis ĝin. Sed la rabeno profunde elspirinte, eĉ ne vorton diris kaj denove paŝis en la sinagogon, kie dum lumo de lampoj li komencis denove diri la psalmon kaj konsekris sabaton.

La sankta sabata tago pasis, sed rabeno Löw ben Bezalel ne enmetis al la galemo la "ŝemon" en la buŝon. Kaj tiel la golemo ne leviĝis, restis argila figuro kaj estis metita sub tegmenton, sub tegmentojn de la malnova sinagogo, kie li dispeciĝis.

            Bileto kun la hebrea sorĉa teksto.