|
KORO DE
INSTITUTO ZAMENHOF
La 13-an de septembro 2004
malfermighis Instituto Zamenhof (IZo). Tiam ekis parto de ghiaj
laboroj, helpi al infanoj de nepagipovaj gepatroj lerni skribi
kaj legi. Kun la paso de la
tempo realighas aliaj partoj : ebligi al gejunuloj havi
vivtenon, helpi la gelernantojn
rilati kun samaghuloj tra la mondo, uzante komputilon kaj
Esperanton, organizi
vesperan kurson al analfabetuloj, kiujn oni instruu ankau pri
chiutagajhoj (higieno,
konduto en familio, respondecoj en la komunumo, edukado de
infanoj, mediprotektado,
ktp.). Prizorgi ankau infanojn/junulojn ne kapablajn
lernejanighi, krei
mondonajn aferojn por la nepagipovaj gepatroj estas ne ekster la
taskaro de IZo. Kio
nun realighas, pri tio temas tiu chi verko.
1- Lernejaj laboroj
Kiam en augusto 2004 estis
propono, ke oni reklamu pri Instituto Zamenhof tra amaskomunikiloj,
la respondeculoj de la lernejo reagis :"IZo mem reklamos
pri si pere de la laboroj.
Necesas bone organizi tiujn chi, kaj chiuj konos ghin pro la efika
agado". Vidu !
Fine de la lerneja jaro 2005-06
gelernantoj de la lasta klaso de kolegio (CEG) sukcesis
centprocente la shtatan ekzamenon. Fine de 2006-07 la sukceso
estis chirkau 84-procentoj.
En la aliaj klasoj la rezultoj estas similaj. Instruistoj de
aliaj lernejoj asertas
:"La laboroj en IZo estas tiom bone organizataj, ke
malsukceso de la la
gelernantoj estas preskau neebla". Kio tiel paroligas la
homojn ? IZo ne nur
lernigas legi kaj skribi, sed ankau zorgas pri la tuta personeco
de la gelernantoj. Por tio
necesas ankau bone prizorgi la instruistojn. La
horartabelo de la gelernantoj enhavas chion pri lernado kaj
ankau ludoj. Kiel ili kune
lernas, tiel ankau ili kune ludas kaj festas en tuta amika
etoso. En la elementa
nivelo, chiu klaso havas sian instruiston kun profesia diplomo
pri instruado. Tamen
almenau unufoje en la monato instruistoj-veteranoj vizitas ilin
por vidi, kiel ili
instruas. Misajhoj estas tuj korektataj, kaj laubezone okazas
kvazau plurhora seminario,
por pli funde instrui al la instruistoj, kion ili ne bone mastras.
La kolegio ne estas escepto.
En CEG ne chiu klaso, sed chiu
lernobjekto havas sian respondecan instruiston. Estas do
instruistoj pri literaturoj, kaj instruistoj pri sciencoj. Sur
la literatura kampo, kiu instruas la francan lingvon, tiu zorgas
ankau pri kurso de historio
kaj geografio (Histo-geo). En scienco, unu instruisto zorgas pri
matematiko kaj fizikaj
sciencoj, alia pri naturaj sciencoj (biologio, geologio, botaniko).
Kiu instruas la anglan, tiu povas ankau instrui la francan, sed
kutime, instruisto pri la
angla zorgas nur pri tiu chi lernobjekto. Krome estas ankau
aliaj pri kudrado,
informadiko, Esperanto, desegnado kaj sporto. Ankau tiuj
instruistoj estas
kontrolataj.
"Konfidu, sed
kontrolu", chu ne? Instruistoj-veteranoj (formistoj de
aliaj instruistoj) regule
sekvas la laborojn. Estas unu kontrolisto pri la objektoj literaturaj
franca kaj Histo-geo), unu por matematiko, unu por fizikaj
sciencoj, unu por naturaj
sciencoj, unu por la angla. Almenau unufoje en la monato okazas
la kontrolo. Kontrolante
ekzemple anglan kurson, oni povas salti al Esperanta au al informadika.
La gvidado de lecionoj estas sama, kaj tiel, kiam la instruado
iel lamas, oni tuj
rimarkas. Oni sekvas la instruadon en la klaschambro por noti
bonajn kaj malbonajn
flankojn de la instrulaboroj. Poste okazas reghustigo kiel che
la elementa nivelo. Tiucele
organizado de plurhora seminario oftas en IZo. Aparta seminario
okazas dum la ferioj de Julio-Septembro, kaj en tiu chi jaro,
inter la 17a de septembro
kaj la 12-a de oktobro la instruistoj de ambau niveloj sekvis
kurson por enprofundighi en
la programojn kaj metodikon. Chion ili aplikas dum la lerneja
jaro kun la kontrolo
instruistoj-veteranoj. Necesas mencii, ke estas iu alia kiu
superrigardas chion, kaj preskau
chiutage (shtel)sekvas chiujn laborojn, ech konsultante
notkajerojn de gelernantoj.
Tio ebligas ghustatempan ghustigon. Ankau la sano kaj la
estonteco de la gelernantoj/geinstruistoj
estas ne ekstertemaj.
Informado pri sana nutrado
chiam okazas (ne)formale. En la komenco estis malfacile komprenigi
al la gelernantoj kaj geinstruistoj la gravecon de fruktoj en la
homa manghosistemo.
Plejparto manghas nur por plenigi la ventron. La salubreco de la
manghajhoj estis
pretervidata. Dank' al klarigoj de gvidantoj de IZo, pli kaj pli
da IZ-anoj rekonas la
gravecon de manghoj en la prizorgado de la homa sano. IZo tial disponigas
fruktojn al chiuj, kaj ankau kuracistoj estas je chies dispono.
Kiam iu malsanighas en la
lernejo, tuj al la kuracisto oni portas lin/shin je la kosto de
la lernejo. Okazas la unuaj
flegoj. Memorigo pri higieno ne estas pretervidata. Puraj tualetejoj/necesejoj
estas je chies dispono, kaj instruistoj chiam montras al la gelernantoj
kaj ech al aliaj instruistoj kiel uzi/prizorgi ilin kaj kiel
purigi sin post
fekado/pisado. Fojfoje memorigaj vortoj pri dentopurigado, kaj
lavado de vestajhoj estas
savigaj. "Sana menso en sana korpo". Kiam la korpo
estas sana, tia estas a nkau
la menso.
Ofte religieco dividas homojn.
En IZo chiuj komprenas, ke LA HOMO estas la centro de la
agado. La edukado estas tute sekulara. Neniu religio aperas en
la lernejo. Chiuj homoj en
IZo faras chion kune. Neniu montras sian apartenecon al ia
religia konfesio. Diskutoj
pri tiaj kondutoj ofte okazas. Informoj pri la vivstilo de
Zamenhof komprenigas tion
al la IZo-anoj. Kvankam iuj pensas pri sia estonta vivo post la morto,
IZo-gvidantoj pensas pri la vivo dum pensia periodo.
En Togolando estas du
organizajhoj por pensiaj kaj asekuraj aferoj: kaso de pensiuloj shtataj,
kaj kaso de socia asekuro por neshtataj laboristoj. Por la
shtataj funkciuloj, la
enskribigho okazas kvazau automate, sed por la neshtataj
laboristoj, la entrepreno
devas unue enskribighi che la kaso de socia asekuro, kaj poste enskribigi
ankau siajn laboristojn. Okazas, ke entrepreno ne enskribighas,
sed laboristoj mem tion
faras. La bazo de tio estas chiumonata kotizo. IZo chiel
klopodas por certigi tiun
chi estontan vivon de siaj laboristoj.
La enskribigho che la kaso de
socia asekura ne jam okazis, sed IZo starigis salajron de
13-a monato de la jaro. Tiun monon IZo shparas en banko por chiu
laboristo konfirmita en sia
funkcio. Dume, IZo klopodas por la enskribigho che la kaso de
socia asekuro. Tio chi
donos pli da avantaghoj al la laboristoj : prizorgo de la
graveda edzino kaj ankau de
infanoj (ghis maksimume 6), ricevo de monsumeto por chiu infano fine
de chiu monato, prizorgo pro dumlaborhoraj akcidentoj kaj ankau
pro profesiaj malsanoj,
ktp. IZo pagos al la kaso, kaj tiu chi zorgos pri tiuj aferoj.
Lau la nunaj reguloj en la
asekura kompanio estas pagata 20,5 % de la salajro.
Enskribighinte kun siaj
laboristoj che la kaso de socia asekuro, IZo chiumonate donos
tiun monon (20,5% de la
salajro) al la kaso. Che la kaso shtata l kontribuo estas 27%:
la shtato pagas 20%, kaj la
laboristo 7%). Kompreneblas, ke IZon koncernas la asekura
kompanio, kio vere
kuraghigos la laboristojn, kaj plibonigos la laborojn en la
lernejo.
Ne estas dubo, ke chio iras
bone, char IZo tiel reklamas pri si. Gepatroj multaj de gelernantoj
chiutage impetas al IZo por havi lokon al siaj gefiloj. Chiuj
laudas la bonan organizadon
de la laboroj en IZo, la prizorgadon de la gelernantoj, kaj
ankau la regulan pagadon de
salajroj al la laborantoj. Certe la gvidantoj de IZo povus fari pli,
chu ne?
La sukceso dependas de du
aferoj :
- organiza kapablo
- monrimedoj
Char multaj privataj lernejoj
en Togolando celas nur monon char komerccelaj, ili iomete
pretervidas la organizadon. Ili tiom celas la monon, ke ili ech
ne scias, ke ili havas la
monrimedon por ion pli bonan organizi. Ankau IZo estas privata
lernejo, sed tute ne
komerccela. Tial chi la etan monrimedon, kiun ghi havas, ghi
uzas por bone organizi la
laborojn. La organiza kapablo tute ne mankas en la gvidantoj.
Kio al tiuj chi mankas, tio
estas nur la monrimedoj. Kiam pli da tiaj ili havas, certe la laboroj
estos multe pli efikaj. Tiu prizorgado de la laboroj koncernas
ne nur la gelernantojn, sed
ankau ties gepatrojn analfabetajn.
2- Vesperaj kursoj por
gepatroj de gelernantoj
En la lernejoj la gelernantoj
sekvas kursojn. Hejme ili devas reiri al siaj notoj por enprofundighi
en ilin. Ankau por tio necesas interveno de gepatroj. Multaj el
tiuj chi estas analfabetaj
kaj tute ignoras tion. Aliaj, kvankam instruitaj, pretervidas tion,
kaj necesas regule memorigi ilin pri tio. Jen aperas alia tasko
de IZo. Precipas la
instruado al gepatroj analfabetaj. En pasintaj jaroj la provoj
ne tute sukcesis, char ne
chiuj gepatroj rapide komprenas tion. Nur kelkaj homoj povis enskribighi
en la pasinta jaro. Multaj ne kashas sian problemon pri manko de
vivteno:"mi la tutan
tagon baraktas por trovi manghon al miaj gefiloj, kaj ofte tre
malfrue mi revenas hejmen en la vespero kaj tre laca. Estas
malfacile". La klopodoj
pluiros en tiu chi jaro, kaj necesas lernigi al la gepatroj
senhavaj kion entrepreni
por redukti la monproblemojn. Homoj
estas aparte formitaj por gvidi la kurson al analfabetuloj. IZo
jam havas tiajn instruistojn
je sia dispono. Estas du sekcioj: iuj lernos la francan, dum la
aliaj, la evean lingvon.
Kelkajn semajnojn post la eko de la lerneja jaro 2007-08 komencighos
la laboroj alfabetigaj, jes ankau Esperantaj por la tuta Afriko
neniam haltas. Tiuj chi
iras kaj pluiras en alo de IZo kun la nomo ACE (Afrika Centro Esperantista)
3- Afrika Centro
Esperantista
En 1980 Hans BAKKER eklaboris
por E-movado en Afriko. Jam chirkau la dekjarigho de sia
laboro li ektrovis afrikanojn, kiuj povos iam transpreni siajn
laborojn, ke la Afrika
Agado estu tute sendependa. La togolanda E-movado ofertis al li
tiajn homojn. Jen do Hans
dum pluraj jaroj kunlaboris kun tiuj togolandanoj, kiuj iom post
iom transprenis la laborojn
de li. Ekde 2001 konkretighis strukturo, kaj preskau chiuj taskoj
okazis en Togolando (en la domo de GBEGLO Koffi). Ekde 2004,
precize en septembro, che
la ekfunkcio de Instituto Zamenhof (IZo), tiu chi transprenis
chiujn taskojn de Hans
BAKKER, kiuj pluokazas en la tiucela strukturo ACE (Afrika
Centro Esperantista).
Adresoj
11 BP 48, Lome 11, Togolando
Tel : (228) 227 51 64, (228)
271 47 12, (228) 271 1557 Mobilo : (228) 928 16 26,
(228) 944 94 64, (228)943 93 61
E-poshto : esp.togo@cafe.tg, afrikacentro@hotmail.com
Domo : Institut Zamenhof, Rue
Passage des boeufs, Bč-Kpota, Adidome, Lome
ttt-paghoj :
http://homepage2.nifty.com/EsperantO/ESPTogo/Togobazo.html
http://www.eenschoolintogo.nl/ace/index.php
http://Esperanto.Org/TIETO/
Prizorgantoj
- GBEGLO Koffi (administranto)
- DOUMEGNON Koffi (sekretario),
- ATTAGLO Elom Eviyenyeame
(helpanto)
Taskoj
organizi kursojn diversgradajn
perkoresponde au surloke, diversajn internaciajn Esperanto-ekzamenojn
; trejni instruistojn kaj organizi internaciajn renkontighojn en
Afriko; plibonigi la Esperantistecon de afrikanoj, disponigante
al ili esperantologiajn
studojn; zorgi pri transpagoj inter afrikaj landoj kaj la aliaj;
plenumi taskojn de aliaj
Esperanto-organizajoj rilate Afrikon kaj Esperanton; eldoni verkojn
de afrikanoj, kaj promocii la afrikan kulturon pere de Esperanto
; financeti E-agadon en
Afriko, ktp.
Periodajhoj
HACE estas la periodajho de
HACE. Ghi aperas rete kaj ankau papere. Ghia enhavo estas
varia : raportoj pri Esperanto-agado, beletrajhoj, recenzoj,
vidpunktoj, ktp. Ghi estas
chies proprajho kaj chiuj rajtas kontribui en ghi per chiaj ajn
artikoloj, kiuj ne malobeas
la homajn rajtojn. Krome
estas ankau KomACE, kiu pli regule aperas ol HACE. Ghi
disponigas nur informetojn,
dum HACE estas pli detala kaj ampleksa. Por
legi rete tiujn informilojn necesas simple alighi al la grupo
<hace@yahoogroups.com>,
skribante al <hace-subscribe@yahoogroups.com>
Eventualajn informojn pri
ricevo de la papera versio de HACE oni petu de la redakcio.
BankKonto
La konto de ACE trovighas che
la banko (Postbank) en Nederlando. Por internaciaj pagoj oni uzas
t.n. IBAN-numeron: NL02PSTB0004401853 Por pagoj en Nederlando sufichas la numero
4401853.
NL = Nederlando
02 = nulo du
PSTB = mallongigo de Postbank
000 = nulo nulo nulo
4401853 = la kerna numero
La nomo de la konto-posedanto
estas: Stichting Fonds ACE.
La loko estas: Amsterdam.
La adreson oni ne bezonas
mencii, sed chiukaze ghi estas: Kastelenstraat 231 1082 EG Amsterdam
Paganto devas mencii t.n.
BIC-kodon de la banko: PSTBNL21Pagoj en Europo, kiuj uzas
IBANkodon kaj BIC-kodon estas senpagaj.
Ne necesas mencii adreson de la
banko. Kiu preferas uzi sian
UEA-konton, tiu povas instrukcii al UEA per la retadresoj:
uea@inter.nl.net kaj
financoj@co.uea.org (kun kopioj al Gbeglo Koffi <esp.togo@cafe.tg>
kaj Hans BAKKER <hansbakker@raketnet.nl>) ke UEA elpagu
el lia/shia konto la sumon al: Postbank-konto 4401853 je la nomo
de Stichting
Fonds ACE, Amsterdam kun
priskribo "Donaco de ........ (metu viajn nomojn)". Tiaj elpagoj per postbank
estas sen bankokostoj. Eventualajn
demandojn respondos Hans BAKKER au GBEGLO Koffi
En Instituto Zamenhof, estas
lokoj por chiuj. Infanoj preparas sian estontan vivon, junuloj
jhus diplomitaj trovas sian provizoran vivtenon, gepatroj
analfabetaj lernas skribi
kaj legi, kvartalanoj partoprenas diskutrondojn pri chiutagaj
aferoj, eksterlandanoj
spertas la vivadon en afrika medio, gastante en la lernejo, ktp.
Chiuj, escepte de neniu,
profitu el la laboroj de IZo, kiun ili povas helpi, ke la diversaj
planoj realighu.
|
