retadreso  :  gazeto@internacia-gazeto.com

 

Stanislaw Smigielski        18.03.2009

 

_______________________________________________________________________________________________________

  

Krakovaj kripoj

 

 

Kutimo de kreado de  kristnaskaj kripoj  devenas  de longjara  kulto de betlehema kripo kaj estas konata en cxiuj kristanaj popoloj. Kripoj,  kiujn oni konstruis omagxe al naskigxo de Dia Filo, estis diversformaj kaj unu el la plej belaj estas tiuj, kiuj naskigxis en 19-a jarcento en antauxurboj de Krakovo.  Tiam malricxaj masonistoj  dum  auxtuno - vintro ekkonstruis specifajn,  multturajn,  ricxe ornamitajn konstruajxojn.  Ili estis porteblaj pupteatretoj kaj servis por prezenti kripajn spektaklojn.

Dum multaj jaroj cxi-kutimo bele disvolvigxadis. Cxiujare dum Kristnaska periodo en krakova Cxefa Placo kolektigxis grupoj de knaboj kun kripoj,  atendante inviton de ricxaj krakovaj familioj.

Post dummilita pauxzo,  la 21-an de decembro 1937j.  la tradicio renaskigxis  -  tiam estis organizita la unua konkurso de krakovaj kripoj.

La dua okazis nur  la 21-an de decembro 1945j.  Ekde 1946j.  cxiam en la unua decembra jxauxdo,  de mateno  al  krakova  Cxefa Placo  apud  monumento  al  Adamo Mickievicx alvenadas kripkonstruistoj kun siaj laborajxoj.

Kripoj brilas cxielarkkolore,  fascinadas amasojn da preterpasantoj,  turistoj, jxurnalistoj, fotistoj. Je la 12-a horo kripoj estas solene portataj al la Historia Muzeo. Post tri tagoj , dimancxe,  estro de la Muzeo  anoncas rezultojn de la konkurso  pri la plej bela krakova kripo  kaj  malfermas postkonkursan ekspozicion,  kiu estas malfermita  gxis la duono de februaro.

Krakova kripo estas kelketagxa, ricxe ornamita konstruajxo kun multaj turoj, farita de ligno, kartono  kaj  multkoloraj  ornamaj  materialoj.  En gxi  oni  vidas  elementojn  de  krakova arkitekturo - cxiu povas rekoni turojn de la  Pregxejo  al Sankta Maria,  kupolon de vavela Sigismunda kapelo kaj aliajn.  Ankaux laikaj arkitektaj elementoj aperadas cxiam pli ofte - nome Barbakano, urbodoma turo, defendaj muregoj kun Florianska Pordego aux Sukiennice. Danke al tiuj inspiroj la kripo, malgraux ke fabela kaj fantasta, estas proksima al koro, simple krakova.

En kelkaj etagxoj ni trovos gekrakovanojn, montaranojn, trumpetsignaliston de la Pregxejo al  Sankta Maria,  la papon,  historiajn personojn,  heroojn de  krakovaj legendoj  (ekz. Tvardovski, Lajkonik, vavela drako), ecx personojn de kultura kaj politika mondo. Multaj figuretoj movigxas.

Kompreneble, la plej gravaj estas la  Sankta Familio, Tri Regxoj kun donacoj kaj pasxtistoj adorantaj Jesuon. Cxar la senco de la krakova kripo estas montri misteron de naskigxo de Dia Filo kaj  cxio alia  - fakte belega -  estas nur aldonajxo kaj  fono de tiu eksterordinara evento.

Parto dela  kolektajxo de krakovaj kripoj  cxiujare estas  eksponata  eksterlande.  Danke al ekspozicioj en Chicago,  Frankfurto,  Lvovo,  Orleano,  Bordeaux,  Helsinki,  Sevilla,  Romo, Vieno, Parizo, Strasburgo kaj multaj aliaj urboj, krakova kripo farigxis ne nur kanata simbolo de Krakovo sed ankaux bela vizitkarto de pola kulturo.

 

Mirka Kubicka

 

 

 



 

Komentojn pri cxi tiu artikolo vi povas sendi al : gazeto@internacia-gazeto.com