|
Cxu la serba aux albana tero historie estis Kosovo? Dum tempo de la Romia
Imperio la tuta teritorio de Jugoslavio estis logxita de praavoj de
albanoj, la iliroj. Sed ekde la 6a - 7a jarcentoj cxi tie plimultas
slavoj. Fine de la 12a jarcento Kosovo, kaj meze de la 14a jarcento
ankaux
Albanio subigxis al potenco de Serbio.
Gxia potenculo Stefan Dusxan
nomis sin caro de serboj kaj grekoj, serba arkiepiskopo anoncis sin patriarko kun rezidejo urbe Pecx, Kosovo.
Tamen la serba patriarko estis samtempe ankaux albana: tuta Albanio
okazis en lia jurisdikcio. Cetere, nordaj albanoj (inter ili la kosovaj) jam
tiam sentis embarason de dependeco de serboj. Dum bona kazo ili prenis sur sin potencon de Venecio kaj revenis al katolikismo.
Sudaj albanoj amikece vivis kun grekoj kaj pro tio cxiam restadis ortodoksaj kristanoj.
Dum turka regximo kristanoj pagis impostojn multe pli, ol islamanoj.
Tamen sxangxigi religion pro materiala enspezo en la 16a jarcento konsentis nur 10-20% da bulgaroj, makedonanoj kaj serboj. Islamigi
plimulton de la logxantaro turkoj sukcesis nur en teritorioj kiuj kelkfoje trans-iris de katolikoj al ortodoksaj kristanoj kaj reen. La
teritorioj estis en Bosnio kaj Albanio. Cetere, sude de Albanio gxis
nun estas ortodoksaj kristanoj, sed norde estas katolikoj (ankaux 5%
de kosovaj albanoj estas katolikoj).
Post kunligo de Kosovo al Serbio en 1912 jaro serbaj potenculoj komencis forpremi
aux forpusxi de cxi tie albanojn. Kun Turkio oni
traktis pri translokigxo de albanoj-islamanoj (dum 1912-1940 estis
trans-logxitaj 500 mil da jugoslavaj albanoj), ankoraux 20-30 mil forveturis Albanien. Tamen komence de Dua Mondmilito fasxista Italio
okupis Albanion kaj Kosovon kaj cxi tien komencis reveni albanoj sed
jam forpusxataj igxis serboj.
Post milito jugoslava potenco provadis
interpacigi la du popolojn. Proksimume dum unuaj 20 jaroj la regionon
gvid-estris serboj. Sed post ek-gvid-estrigxo de albanoj serboj tuj
komencis forveturi el la regiono. Sed ne nur pro etna strecxigxo sed
ankaux pro la fakto ke Kosovo estis ekonomie la plej malforta parto de
Jugoslavio.
Nun serboj plimultas cxi tie nur en 4 distriktoj el 30: en 3 norde de
Mitrovico kaj en unu, lokaligita en sudo cxe limo de Makedonio. La plej bona eliro el la situacio estus paca disigxo de la regiono al
serba kaj albana partoj. Kaj serboj intersxangxe de agnosko de la regiono povus postuli kunligi al Serbio ne nur la 3 distriktojn kie
plimultas serboj sed ankoraux 3,inkluzive Mitrovicon kaj Pecxon, kiuj ludis gravan rolon en historio de serba ortodoksa kristanismo.
Sed unu distrikto sude de Kosovo povus esti aligita al Makedonio. Kosovaj albanoj povus kaze de konsento de la plano ricevi veran
internacian agnoskon kaj rajton aligxi al Albanio. Ja nuntempe laux plano de Ahtisaari ili (la tiel nomataj kosovanoj) ja estas devigitaj
krei apartan Kosovon, kiu ne rajtas aligxi al Albanio, devas havi flagon kaj
blazonon aliajn ol Albanian.
Internacia komunumo tiukaze povus helpi translokigi pace al serboj en serbajn
teritoriojn kaj al albanoj en la albanajn, se la du popoloj historie
ne povas kunvivi en unu sxtato.
Kaj ankoraux unu penso, cxu sxerca, cxu serioza ekmeditu vi mem?
Se Kosovo alprenis novajn land-simbolojn do ankaux novan land-nomon gxi
alprenu, ekzemple Amerikosovo, de AmeriKo + Kosovo!
Ja Ameriko (= Usono, cxi tie) kreis gxin por si mem, por baldauxaj bazejoj por
NATO.
Ni scias ke la landon jam agnoskis Usono, Francio, Britio, Turkio,
Afganistano (el kiu drogoj iras kaj kuros al Amerikosovo). Imagu, la agnoskintaj landoj mem havas en siaj landoj problemojn kaj
dependajn teritoriojn.
Se Turkio agnoskis Kosovon kial gxi ne agnoskas rajton de kurdoj havi
sian landon?
Sergeo Jurjich
|