retadreso  :  gazeto@internacia-gazeto.com

 

Stanislaw Smigielski          25.03.2008

_______________________________________________________________________________________________________

 

La Angla ege malhelpas al la Angloj

 

 

Saluton al vi, en LINGVOLANCXILO David CURTIS 3.01.008 skribis:

" Nur lastatempe, en novembro, mi ricevis oficialan leteron de la departamento de edukado, ke britaj lernejoj rajtas instrui Esperanton laux sia placxo. .........
Antauxenigi Esperanton en Britio estas ege malfacile, cxar ecx alte edukitaj homoj kredas ke cxiu mondano volas lerni la anglan!


Tio estas granda pasxo antauxen. Sed aperas la unua demando, cxu pri tiu ukazo konas la lernejdirektoroj. Due, cxu tiu permeso puxsos la lernantojn lerni Esperanton, la lingvon, kiu preskaj nenie estas ekonomie aux distre aplikebla?

David, vi skribis 9/08/007: "britoj gxenerale, aux senpense aux arogante, .. kontrauas Esperanton  Ili forpelas la proponojn utiligi Esperanton kiel la musxon, zumantan cxe la orelo, cxu? La britoj ne kontrauxos Esperanton, se ili scios, ke gxi estas la plej bona helpilo por la anglalingvanoj kaj por konservi la anglan lingvon mem. Ni pruvu al ili prezentante la argumentojn, kiujn mi donos iom poste. 

Jen kion mi diras:

1. Fakte la angla estas nun vera laborcxevalo, servanta en internaciaj kontaktoj, kunlaboro, organizjxoj, kunvenoj ks.  Gxi pli malpli bone helpas al la homaro en internaciaj rilatoj, agado. Tio estas pruvo, ke suficxas unu lingvo por pli malpli bone servi kiel internacia lingvo inter la diverslingvanoj. Ni gratulu la homaron, ke gxi pruvis al si, ke internacie povas servi unusola lingvo. Ni diru tamen ke ajna nacia lingvo plenumas sian internacian taskon malperfekte, kun grandaj penoj, malfaciloj, malklarajxoj.

2. Necesas pruvi al la angloj kaj tiuj, kies denaska lingo estas angla, ke estas tre malbona por ili mem, se ilia lingvo farigxis internacia. Sed por interkomprenigxo inter, ekzemple, estono kaj belgo estas necesaj nur cx. 200-500 vortoj. Tio suficxas por la cxiutagaj aferoj, por la profesia laboro inter diverslingvanaj kolegoj k.s.
Nur kelkcent vortoj! Kaj multaj neangloj konas nur tiun kvanton.
Ili ellenis tion en la lernejoj, kursoj k.s. Parolante kun alia denaska anglalingvano usonano, anglo k.s. anglodenaskulo parolas sengxene, ne timante miskomprenojn aux ne plenan komprenon. Parolante kun iu anglodenaskulo, tiu devas limigi sian vortotorenton, cxar tiu timas esti ne plene komprenata. Limigante sin, sian vokabularon, la anglodenaskulo alkutimigxas al la malricxa lingvajxo, kiu fakte konsistas el tiuj 200-500 vortoj kaj iom post iom komencas uzi ilin ankaux kun siaj samnacianoj. La anglodenaskuloj malricxigxas propravole. Iom post iom la ricxega kaj belega lingvo de la glora Sxekspiro transformigxos je iu cirkumcidita jxargono kun stranga akcxento. Kaj tiun jxargonon la denaskaj anglolingvanoj devas audi kaj imiti kunlaborante kun la
personoj, kies lernita angla ne estas denaska.

Necesas diri, ke la homo kapablas paroli nur unu (foje du) sian propran denaskan lingvon. Neniu homo povas ellerni fremdan lingvon iomete proksimnivele kun la denaskulo. Tio ne estas ebla. Ne eblas ellerni la lingvon de alia nacio gxis la nivelo de la propra. Por bone koni la fremdan lingvon, logxante en sia lando, cxirkauita de la
samnacianoj kaj samlingvanoj, necesas dedicxi al tio cxiutage kelkajn horojn por plongxi en gxin, t.e. legi, auskulti, paroli en tiu lernita lingvo.
Kiu povas tion fari? - Preskau neniu.

3. Jes, eblas elerni tiujn kelkcent anglajn vortojn, eblas uzi ilin gxustatempe kaj meti ilin gxustaloken. Sed por ellerni tion estas necesaj jaroj. Eblas ellerni ankaux Esperanton samnivelan. Sed por tio estas necesaj 2-6 monatoj.
Oni multe parolas pri la imperiismo de la angla lingvo. Eble prave, sed kiu pleje suferas tion? La homoj, kies denaska lingvo estas angla.
De la alia flanko ni diru al la angloj, kiuj opinias, ke tio estas bona, se la ANGLA ESTU INTERNACIA TUTMONDA LINGVO, devas disvastigi ESPERANTON. Ni pruvu al ili, ke g^i helpas propedeutike lerni la ANGLAN en alialingvaj landoj.

La lingvaj baroj

ekzistis cxiam, ili ekzistas ankaux nun. Sed apero de Esperanto faris ioman brecxon en tio. El la sperto lerni aliajn lingvojn oni konas, kiom malfacila tasko estas lerni fremdan lingvon gxis la necesa nivelo!
El la praktiko - por lerni fremdan lingvon, oni bezonas jarojn - por lerni Esperanton kun la sama vervo oni bezonas monatojn au ecx semajnojn. Tio ne estas kredebla, sed Esperanton oni povas lerni gxis la nivelo de la denaska lingvo.
Kial? - Cxar oni ne simple lernas Esperanton, oni kreas gxin en si.
Estas tre malfacile fari erarojn en Esperanto. Cxu vi ne imagas tion? - Provu!

Rimarko: samnacianoj, samlingvanoj konante tre bone iun fremdan lingvon neniam interparolas inter si en la fremda, nedenaska lingvo. Ili opinias, ili sentas malkomforton, foje egan gxenon paroli en fremda lingvo. La homoj klopodas eviti malkomforton kaj parolas inter si en sia nacia, denaska lingvo. Tio ne esdtas peko. Ni ne devas rigardi la homojn naciistoj, ne sxatantaj paroli fremdlingve.
Esperantistoj ecx samlingvaj kaj samnaciaj senpene iuntersxangxas la pensojn en la lernita Esperanto!!! Foje oni trovas Esperanton pli preciza ol la denaska.
Esperantistoj ne nur parolas inter si Esperante, sed ili ankaux verkas originale prozajxojn kaj poeziajxojn, kantas kantojn en tiu lingvo, rakontas anekdotojn, humurajxojn kaj ......ridas!

"Language barriers have always existed, and they still exist now. But the appearance of Esperanto has made a breech in them. From experience learning other languages,
we know how difficult a task it is to learn a foreign language to the necessary level! In practice - to learn a foreign language, one needs years - to learn Esperanto to the same level one needs months or even weeks. It is hard to believe, but one can learn Esperanto to the level of a native speaker. Why? Because one doesn't just learn
Espeanto, one creates it oneself. It's hard to make mistakes in Esperanto. Hard to imagine? Try it!
Note: People from the same country speaking the same language who know some foreign language quite well never speak among themselves in the foreign language. They feel uncomfortable, and we shouldn't consider them to be nationalists, not liking to speak in a foreign language. Even Esperantists with a common country and language easily communicate in the Esperanto they learned! Sometimes one finds
Esperanto to be more precise than one's birth language. "

angligis Russ Williams


Kun estimo,

Eug. Serg. Perevertajo
abon. jashik 140, Pocxtamt,
UZB-700000, Tasxkento, Uzbekistano, CIS
retadreso: esperuzo@mail.ru

Komentojn pri cxi tiu artikolo vi povas sendi al : gazeto@internacia-gazeto.com